De heilige schrift volgens Robert Crumb

Thuis op de planken hebben we een zeldzame editie staan van Robert Crumb's 'Sketchbook November '83 to April '87'. We koesteren het boek. Crumb is een grillig cartoonist. Hij is één van de belangrijkste pioniers van de Amerikaanse underground strip.

Crumb is vooral bekend geworden als de geestelijke vader van Fritz the Cat. Op basis van welk figuurtje ooit een animatiefilm werd gemaakt, de enige volgens Wikipedia die X-Rated was, met andere woorden: uitsluitend bestemd voor volwassen kijkers.

Uitgeverij Vrijdag in Vlaanderen en Uitgeverij De Harmonie in Nederland hebben gezamenlijk de hand weten te leggen op de vertaalrechten van 'The Book of Genesis'. Het gaat om de eigen interpretatie van het eerste boek van de Bijbel door Robert Crumb.

Door Time Magazine gevraagd hoe God er moest uitzien, bekende Crumb dat hij aanvankelijk geen idee had. 'Eerst dacht ik aan een licht in de hemel waaruit tekstballonnen tevoorschijn kwamen. Maar toen maakte een droom me duidelijk hoe hij er precies uitzag. Hij had een lange witte baard, een zeer mannelijk gezicht en hij leek als twee druppels water op mijn vader.'

Geweldig is het vooruitzicht dat 'Het boek van Genesis' in een Nederlandse vertaling verschijnt. De uitgeverijen De Harmonie en Vrijdag kondigen die vertaling aan voor oktober 2009. Helemaal prachtig is dat de vertaling van de hand van Nicolaas Matsier is. Matsier vertaalde eerder Lewis Caroll's 'De avonturen van Alice in Wonderland & Achter de spiegel'; voor welke vertalingen hij zeer geprezen is. Maar dat Matsier Crumb vertaalt is ook om die reden interessant: in 2003 publiceerde Matsier bij uitgeverij De Bezige Bij 'De bijbel volgens Nicolaas Matsier'.

Als klap op de vuurpijl delen we u mede dat Joost Swarte garant staat voor de vormgeving van Crumb's Genesis.

De onderstaande afbeelding komt uit de najaarsaanbieding van uitgeverij Vrijdag.

De najaarsverrassing van Maarten Muntinga - Een nieuwe kinderboekenreeks

Verrassend is dat Uitgeverij Maarten Muntinga dit najaar een kinderboekenreeks start. De uitgeverij werd meer dan 25 jaar geleden een groot succes dankzij de uitgave van de Rainbow Pocketboeken. De allereerste titel van Nancy Friday 'Mijn moeder en ik' was van meet af aan een bestseller. Sindsdien verschenen meer dan 500 titels en verkocht Maarten Muntinga ruim 1 miljoen boeken.

Eind jaren tachtig waagde Maarten Muntinga zich aan een eerste 'worp' jeugdboeken in pocketvorm. Het werd geen succes. Het bleef bij vier titels die nauwelijks verkochten. Waarom Muntinga het nu opnieuw probeert? Wij hebben er het raden naar. Hoe dan ook, Muntinga begint voorzichtig met 3 titels.

Guus Kuijer - Voor altijd samen, amen.
Joke van Leeuwen - Het verhaal van Bobbel die in een bakfiets woonde en rijk wilde worden.
Toon Tellegen - Bijna iedereen kon omvallen.

De boeken verschijnen in een harde kaft. Ze worden uitgegeven in samenwerking met Uitgeverij Querido, die zelf ooit een pocketreeks voor zijn succesvolle kinder- en jeugdboeken exploiteerde. Het is de bedoeling dat in deze reeks 'jeugdklassiekers, prijswinnaars en beloftevole jeugdliteratuur' voor de leeftijd vanaf 10 jaar zullen verschijnen. In eerste instantie zullen tussen de zes en acht titels per jaar verschijnen. Maar dat kan meer worden, afhankelijk van het eventuele succes. En wij denken: dat kan ook minder worden, afhankelijk van het eventuele uitblijven van enig succes. Hoe dan ook, de boeken zullen tussen € 6,95 en € 8,95 kosten. Veel te duur, als je het ons vraagt voor een pocketboek. Bedenk dat Maarten Muntinga ooit de integrale Canto General van Pablo Neruda uitgegeven heeft - dik 640 pagina's - voor de prijs van f 10,- oftewel omgerekend € 4,50.

de dichter leest voor

Hierna volgen in willekeurige volgorde de eerste vier literaire cd's die ooit in het Nederlandse taalgebied uitgegeven zijn, vermoedelijk in 1987. Bij mijn weten zijn ze niet meer verkrijgbaar. Ik vermoed dat verzamelaars ze als collector's items beschouwen.

Overigens was het wel zo aardig van Remco Campert om mijn exemplaar van zijn cd te signeren. Echter, hij deed dat op een bijeenkomst van Behoud de Begeerte en meende op dat moment dat hij de cd in kwestie signeerde voor organisator Luc Coorevits.

Ik meende mij echter te herinneren dat Campert, die ik destijds vaak tegen het lijf liep, ook wel eens willens en wetens echt iets voor mijzelf signeerde. En dat blijkt te kloppen. Eerst krijg je de titelpagina te zien uit Gouden Dagen.

Campert signeerde mijn exemplaar van zijn toen meest recente roman tijdens de perspresentatie in de Gentse boekhandel Walry op 10 oktober 1990. Toen al was bekend dat ik op het einde van dat jaar afscheid zou nemen als vertegenwoordiger. Dat deed mij pijn aan het hart. Campert wist dat.

Vandaar: 'Voor Luc / Scheiden doet lijden / met vriendschap / Remco Campert / 10-11-1990.'

Bitterzoet

Ook van Nooteboom is poëzie uitgebracht op audio-cd. De gedichten op de cd Coos Neetebeem loost veer uit zijn poëzie zijn gebundeld in een verzamelbundel, genaamd Bitterzoet - Honderd gedichten van vroeger en zeventien nieuwe. Daarvan verscheen bij De Arbeiderspers in november 2000 de eerste druk. De tweede druk, die ik in mijn bezit heb, verscheen in mei 2004. Mij is niet duidelijk of de toevoeging en zeventien nieuwe enkel geldt voor de herdruk van 2004 of ook al in de editie van 2000 voorkwam.

Wat mij intussen wel duidelijk is, is dat Nooteboom op de cd gedichten voorleest die niet in de anthologie in boekvorm voorkomen. Dat geldt met name voor een ode aan Remco Campert en de verzen die hij opdroeg aan Shelley, Borges en Wallace Stevens. De vier genoemde gedichten verschenen in bibliofiele edities. Campert in Heen en weer, de andere drie in Ontmoetingen. Het is overigens een verrukking om Nooteboom deze gedichten te horen lezen en zingen.

De Foardrachten

De verzamelaar weet het. Boeken verdwijnen. Maar ook literaire cd's zijn gedoemd om uiteindelijk te verdwijnen. Dat geldt wellicht ook voor de Foardrachten van de Friese dichter Tsjêbbe Hettinga. Zijn Frjemde Kusten werden vertaald door Benno Barnard en verschenen als dusdanig bij Uitgeverij Atlas in 1995. Tot mijn verbijstering vind ik de bundel niet terug in mijn bibliotheek. Slechts de cd zelf heb ik uit de kast weten te plukken. Die cd vermeldt overigens niet dat deze Friese gedichten door Benno Barnard in het Nederlands zijn vertaald, noch in welk jaar een en ander verschenen is.

Dat de dichter door zijn voordracht allure, betekenis en reflectie toevoegt mag bekend zijn. Niet dat het alle dichters gegeven is. Hettinga is verrukkelijk om naar te luisteren, ook al begrijp je lang niet alles van wat hij in zijn lyrisch, episch Fries vertelt.

Komrij, waar bestu bleven

Eén van de mooiste luisterboeken is ingesproken door Gerrit Komrij. Zijn cd verscheen in 1996 bij de verschijning van de vierde druk van zijn monumentale bloemlezing De Nederlandse poëzie van de twaalfde tot en met de zestiende eeuw in duizend en enige bladzijden, De Nederlandse poëzie van de Nederlandse poëzie van de zeventiende en achttiende eeuw in duizend en enige gedichten, De Nederlandse poëzie van de negentiende en twintigste eeuw in duizend en enige gedichten. Let wel: deel één bevat poëzie uit de desbetreffende periode in duizend en enige bladzijden. De andere delen bevatten poëzie uit hun respectieve periodes in duizend en enige gedichten.

Jammer is dat Komrij van zichzelf geen enkel gedicht opgenomen heeft op de cd. In de anthologie van de negentiende en twintigste eeuw heeft de bloemlezer toch nog 1 gedicht van zichzelf opgenomen.

In den beginne was het woord en dat woord werd gesproken

Eén van de hoogtepunten uit de najaarsaanbieding van luisterboekenuitgever Rubinstein is de uitgave van Jan Wolkers leest Jan Wolkers. De afbeelding hierboven is niet de cover van het nieuwe luisterboek van Jan Wolkers. Hierboven staat een afbeelding van de hoes van een cd die Hans Kusters vermoedelijk uitgaf in 1987. De opnames ervan dateren in elk geval van 19 mei 1987. Ze vonden plaats in de ACE studio te Aartselaar (België).

De oorspronkelijke cd bevat de door Jan Wolkers voorgelezen verhalen Het Tillenbeest (uit Serpentina's Petticoat), Ezau's Handen (uit Terug naar Oegstgeest), De vleugels van Hermes (uit Turks Fruit) en tot slot Zeven Sonnetten (waarvan een aantal verschenen is in NRC Handelsblad).

Op de nieuwe uitgave van uitgeverij Rubinstein komen exact dezelfde voordrachten van Jan Wolkers voor, zij het Rubinstein in zijn najaarsaanbieding 8 in plaats van 7 noemt. Hij noemt de sonnetten Speurtocht, Zeeaas, Sneeuwval, Hermes, Psychopompus, November, Hera en Fall.

In diezelfde studio in Aartselaar namen in hetzelfde jaar 1987 ook Hugo Claus, Herman De Coninck en Remco Campert vergelijkbare cd's op. Voor zover ik mij kan herinneren is geen van al die cd's een succes geweest.